Θεραπευτικοί κήποι

Οι θεραπευτικοί κήποι είναι κήποι σχεδιασμένοι να κάνουν τους ανθρώπους να νιώθουν καλύτερα. Οι κήποι αυτοί αποτελούν μια προσπάθεια να βελτιωθεί το νοσοκομειακό περιβάλλον, όχι μόνο από αισθητικής πλευράς, αλλά περισσότερο ως προσπάθεια να αντιμετωπιστεί η ασθένεια. Θα πρέπει να έχουν σχεδιαστεί ενσυνείδητα ως θεραπευτικοί και θα πρέπει να αποδίδουν, ανάλογα με την περίσταση, κατευναστικές, χαλαρωτικές ή επανορθωτικές επιδράσεις στην πλειονότητα των χρηστών.

Οι κήποι μπορούν να είναι θεραπευτικοί με διάφορους τρόπους: μέσω της παρατήρησης, της ανάπαυσης, του περίπατου, της ανακάλυψης ή της συμμετοχής σε διάφορες δραστηριότητες. Στόχος ενός θεραπευτικού κήπου είναι να επαναφέρει την ψυχική, σωματική και συναισθηματική υγεία του ατόμου, μέσω της δυνατότητας ενός χώρου να ηρεμεί, να ανανεώνει, να αναζωογονεί, να παρέχει καταφύγιο ή να προτρέπει στην περίσκεψη.

Σε πολλές περιπτώσεις η ονομασία "περίθαλψη" μπορεί να μην είναι συνώνυμη με την πλήρη αποκατάσταση της υγείας του ασθενούς, αλλά να αποτελεί μια διαδικασία προώθησης της γενικότερης ποιότητας της ζωής του. Μπορεί για παράδειγμα να σημαίνει την ανακούφιση, ως ένα βαθμό, των συμπτωμάτων της ασθένειας ή την επίγνωση αυτών. Αυτή η καταπράυνση είναι ένας σημαντικός παράγοντας στη ζωή του ατόμου με μία σοβαρή, χρόνια ή ανίατη ασθένεια. Σε αυτές τις περιπτώσεις ασθενών η ποιότητα ζωής είναι ανεκτίμητη και σε πολλές από αυτές είναι πιο σημαντική από την αποθεραπεία τους. Μια δεύτερη μορφή που μπορεί να έχει η περίθαλψη, είναι η μείωση της ψυχολογικής έντασης, που νιώθει ο ασθενής, όταν βιώνει τις συναισθηματικά και σωματικά έντονα απαιτητικές εμπειρίες ενός ιατρικού κέντρου. Παρόμοια ελάττωση των επιπέδων συναισθηματικής φόρτισης είναι ευπρόσδεκτη τόσο από τους επισκέπτες όσο και από το προσωπικό.

Ανάμεσα στις ομάδες ασθενών υπάρχουν βασικές διαφορές σχετικά με την ικανότητα, τη διάθεση, την ανάγκη εξόδου σε ένα συγκεκριμένο εξωτερικό χώρο. Η απρόσκοπτη μετακίνηση των ασθενών μέσα στον κήπο, η λειτουργική διαμόρφωση των εισόδων και των εξόδων των κτιρίων, η διαμόρφωση των επιφανειών με σκοπό τη διευκόλυνση της κίνησης των χρηστών, η ορθή κατασκευή σκαλοπατιών και κεκλιμένων επιπέδων, η κατάλληλη επιλογή των υλικών κατασκευής και η διαμόρφωση των καθιστικών θα συντελέσουν στην έξοδο περισσότερων ατόμων στον κήπο και στην αύξηση του χρόνου παραμονής τους. Επιπλέον, η παροχή χώρων στάθμευσης, σημείων προσανατολισμού και στοιχείων νερού που θα εμπλουτίσουν την εικόνα του κήπου, η σωστή επιλογή των φυτών, η δημιουργία ευχάριστου μικροκλίματος, η απλή οργάνωση του χώρου, ο περιορισμός της ηχορύπανσης αλλά και η προσοχή στη συντήρηση και στην παροχή απλών διευκολύνσεων στους χρήστες, αποτελεί τη θεμέλια λίθο για την καλύτερη εξυπηρέτηση των αναγκών τους.

Παλαιότερα θεραπευτικοί κήποι θεωρούνταν μόνον οι κήποι οι οποίοι σχετίζονταν με νοσοκομεία, οίκους ευγηρίας, ψυχιατρικές κλινικές, κλινικές ημέρας (day care facilities), κλινικές αποκατάστασης και άλλα ιδρύματα. Η σύγχρονη αντίληψη του θεραπευτικού κήπου αγκαλιάζει πλέον όλους τους χώρους, ακόμη και τους ιδιωτικούς κήπους. Συνήθως οι κήποι αυτοί χαρακτηρίζονται ως «κήποι ευεξίας» (wellness gardens), καθώς βοηθούν τους υγιείς ανθρώπους να παραμείνουν υγιείς. Οι κήποι ευεξίας προορίζονται κατά το μεγαλύτερο ποσοστό σε λίγους, εάν όχι σε ένα μόνο χρήστη και τις περισσότερες φορές ο σχεδιασμός και η δημιουργία τους καθορίζεται περισσότερο από τις ιδιωτικές προτιμήσεις του κατέχοντα. Με τον τρόπο αυτό ο κήπος μπορεί να αποτελέσει ένα χώρο καταφυγίου, ‘’βάλσαμου’’ από την εντατική ζωή του εικοστού-πρώτου αιώνα.